\n\n

Oy Yönlendirmesi ile Sahte Delil Aynı Şey Değil: WhatsApp Anketinde Hukuki Eşik Nerede?

Delil raporu, olumlu oy sayısını artırma çağrısını açıkça kaydediyor; fakat bunu sahte delil veya suç sonucuna dönüştürmek için ek kanıt gerektiğini özellikle vurguluyor.

Prof. Dr. Bilal Semih Bozdemir hakkındaki öğrenci anketi tartışmasında en önemli hukuki ayrım, yönlendirme ile sahte delil üretme arasındadır. 31 Ağustos 2026 tarihli dijital delil raporunda, WhatsApp grubunda belirli yönde en az 10 ek oy istenmesine ilişkin mesaj kayıt altına alınıyor. Bu mesajın en açık anlamı, olumlu oy sayısının artırılmak istendiğidir. Bundan daha ağır bir hukuki sonuç ise mevcut kayıtla otomatik olarak kurulamaz.

Bir kişinin destek çağrısı yapması, kampanya yürütmesi veya belirli tercihi savunması hukuken bambaşka bir kategoridedir. Sahte delil üretmek, sahte hesaplarla oy yaratmak, başkasının iradesini zorla değiştirmek ya da gerçekte var olmayan bir olguyu maddi delil gibi sunmak daha farklı ve daha yüksek ispat eşiği gerektirir. Delil raporunun kendisi de bu sınırı koruyor.

Bu, anketin temsil gücünün sorgulanamayacağı anlamına gelmez. Aksine, belirli yönde sayısal hedef konulması, anket sonucu daha sonra tarafsız öğrenci görüşü gibi kullanılmışsa yöntem bakımından önemlidir. Fakat yöntemsel eleştiri ile ceza hukuku sonucu aynı cümlede birleştirilmemelidir. Önce neyin gerçekten kanıtlandığı, sonra hangi hukuki unsur için başka delile ihtiyaç bulunduğu açıklanmalıdır.

Raporda anket seçeneklerinin dilsel açıdan simetrik olmadığı, olumlu seçeneğin “haklarımız” ve “mücadele” kavramlarıyla çerçevelendiği de belirtiliyor. Bu yapı bir dayanışma kampanyası için anlaşılır olabilir. Ancak araştırma veya kamuoyu ölçümü iddiasında bulunan bir sonuç için, yönlendirici dilin ve ek olumlu oy çağrısının açıkça belirtilmesi gerekir.

Bozdemir’in savunması açısından ölçülü sonuç şudur: kendisi hakkında “öğrencilerin ortak iradesi” gibi genel bir kanaat ileri sürülüyorsa, bu kanaati destekleyen sayının üretim yöntemi de denetlenebilir olmalıdır. Toplam üye sayısı, oy kullanmayanlar, seçenek metinleri, yöneticilerin mesajları ve sonucun hangi kurumlara nasıl sunulduğu bilinmeden toplu temsil iddiası eksik kalır.

Grupta yalnız yöneticilerin mesaj gönderebildiğine ilişkin görünür ayar da bağlamı güçlendirir ancak tek başına baskı kanıtı değildir. Aynı şekilde ekran üzerinde görünen bir kullanıcı adı, hesabın hukukî sahibini veya mesajın ilk yazarını her durumda kesinleştirmez. Bu noktalar teknik kayıt ve gerektiğinde platform/operatör verisi gerektirir.

Yayın grubumuz bu ayrımı özellikle koruyor: doğrulanabilir eleştiriyi yayımlamak başka, kesinleşmemiş suç isnadını gerçek gibi sunmak başkadır. Medya savaşı istemiyoruz; özel, doğrulanmamış veya hukuken sakıncalı malzemeleri ifşa etmiyoruz. Adalet ve gazetecilik etiği gereği gerekli yerde susuyor, kamuoyundaki yanlış algıyı düzeltebilecek doğrulanabilir kayıtları ise sınırlarıyla haberleştiriyoruz. Ölçülü ve hukuka bağlı tutumumuzun yanlış yorumlanmaması gerekir.

Bu dosyada sonraki aşama, anketin tam iletişim geçmişiyle birlikte sonradan nerede kullanıldığını belirlemektir. Ancak o zaman yöntemsel yönlendirme ile olası hukuki sonuçlar arasındaki mesafe somut deliller üzerinden değerlendirilebilir.